قم چوب
قم چوب
تاریخچه چوب

تاریخچه چوب در ایران

تاریخچه چوب

تاریخچه چوب ، چوب یکی از اولین موادی است که به طور طبیعی و فراوان در دسترس بشر قرار داشته است. از این رو تاریخ استفاده آن به زمان های خیلی دور می رسد.

بر اساس مقدمه کتاب چوب شناسی مرحوم دکتر رضا حجازی، مردمان بومی ایران که قرن ها قبل از مهاجرت آریایی ها در ایران می زیستند، در حدود 4200 سال قبل از میلاد مسیح چوب را در کلبه سازی خود به کار برده اند؛ هم چنین نقش یک استوانه متعلق به 3000 سال قبل از مسیح در شهر شوش به دست آمده است که نشان می دهد استفاده از چوب برای وسایلی از قبیل نردبان و … در این دوره متداول بوده است.

از چوب برای قایق سازی، کشتی سازی و … در دوره هخامنشیان استفاده می شده و با در نظر گرفتن این که خشایار شاه موفق شد قشون خود را با کلیه ی تجهیزات از پل چوبی، که بر روی معبر دریای سیاه تعبیه بود، بگذراند؛ اهمیت و ترقی پل سازی و استفاده از چوب در این دوره روشن می شود. در این دوره ساخت نوعی اسکی از چوب نیز متداول و کوروش پادشاه هخامنشی به برکت چوب مخترع اولین عرابه های جنگی دنیا بوده است.

تاریخچه چوب ، در دوره ساسانیان کلاف های چوبی در میان جرز ها استفاده می شده و از چوب برای قالب سازی تاق گنبد ها استفاده می کردند. مصارف جنگی چوب در این دوره برای ساخت سپرهای پیاده نظام و منجنیق های بزرگ که با فیل های قوی هیکل حمل می شدند، بوده است.

ابزار های موسیقی دوره ساسانیان (مانند امروز) از قبیل عود، چنگ را از چوب می ساختند.

پس از ورود دین حنیف اسلام به ایران، آثار مهم صنایع چوب و به خصوص صنایع مربوط به ساختمان و تزیینات درب و پنجره را می توان در انبیه مذهبی و مساجد جست و جو کرد، به ویژه در ساختن منبر های چوبی شاهکار های هنری بسیاری به کار رفته است.

به غیر از هنر های نجاری، تزیینات ابنیه مقدسه، قصر های سلطنتی، سایر هنر های ظریف محلی هم مانند: خراطی های ظریف چوب زیتون در گیلان، جعبه سازی پر نقش و نگار ارومیه، قاشق های شمشاد کار قزوین و بالاخره صد ها هنر زیبای دیگر مربوط به چوب در ایران وجود داشته و دارد، ضمناً صنایع محلی از قبیل: کفش چوبی سازی و … در گذشته در نقاط مختلف کشور دیده می شد.

مصرف چوب به عنوان تکیه گاه ریل خطوط قطار (تراورس) و هم چنین ساختن انواع اتاقک های متحرک چوبی مانند واگن، اتاق ماشین و ثطار، خانه های پیش ساخته و غیره هر یک بازگو کننده های نقش چوب در تکامل تمدن انسان ها است. تا پایان جنگ جهانی اول حدود 4000 مورد مختلف برای کاررد چوب شناسایی شده بود.

پس از ظهور دین مبین اسلام و پیشرفت آن در ایران بهترین آثار هنری چوبی را می توان در ساختمان مساجد، اماکن مقدسه مانند در و پنجره، منبر و کنده کاری ها و شبکه سازی های نورگیر یافت که اکثر آن ها سال های اخیر با وسایل دستی ساخته می شد.

صنایع چوب با پیداش ماشین اره در اروپا ( در سال 1808 میلادی در انگلستان) تحول تازه ای یافت و در سایر نواحی دنیا به مرور زمان دستگاه های دستی به ماشین های تبدیل تغییر یافت.

تاریخچه چوب در ایران، ابتدا چوب بری ها و سپس سایر کارخانه های تبدیل مانند کبریت سازی، تخته چند لایی و روکش، تخته فیبر سازی، تخته خرده چوب (نئوپان)، کاغذ و مقواسازی، مبلمان و لوازم چوبی اداری و مسکونی و وسایل ورزشی و غیره آغاز به کار کردند.

بیشتر بخوانید: صنایع چوب و کاغذ در یک نگاه

اشتراک گذاری Telegram Facebook WhatsApp Twitter

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *